Interesovanje običnog građanina i iskusnog trgovca valutama jednako zanima šta je to i koje su njene osnovne karakteristike. Za masu ljudi koji hronično pate od neznanja suštinske razlike između devize i valute, nije mnogo bitno ono što u stvari predstavlja najvažniji segment u razumevanju ova dva pojma. Naime, valuta u praksi se prepoznaje po dva segmenta, kao kretna valuta i egzotična valuta. Kurentne valute se nalaze u svakodnevnom opticaju u određenoj zemlji (valute te zemlje), banke ih otkupljuju od komitenata i istovremeno isplaćuju njihovu protivvrednost u domaćem novcu. Egzotične valute su praktično tzv. „nepoznate valute jer se ne zna tačno njihov kurs ili nije poznato da li su u opticaju, tako da se one obračunavaju tek nakon njihove naplate, a ne prilikom primanja od komitenata. Prema tome, valuta nije isto što i deviza, jer devize predstavljaju sva kratkoročna potraživanja prema inostranstvu u stranoj valuti. U stručnoj terminologiji se jednostavno može reći da devize predstavljaju širi pojam jer obuhvataju i efektivne valute, odnosno gotov novac, pa čak i zlato.

Pojam valuta datira još iz doba starog Bliskog Istoka i srednjeg veka kada se njima trgovalo nakon razvoja međunarodnih trgovačkih odnosa toga doba. Naime, pojava novčanica prenosivih na treća lica je omogućilo potrebnu fleksibilnost i rast u poslovima razmene valuta, što je kroz svoj dalji razvitak kulminiralo u periodu dvadesetog veka uspostavljanjem modernog valutnog tržišta koje je prepoznatljivo po periodima povećane volatilnosti i relativne stabilnosti. Dalje, sledom događaja na planu razvoja moderne tehnologije i informatike, savremena komunikacija je doprinela neslućenim razmerama napretka i usavršavanja valutnog tržišta. Današnje globalno finansijsko tržište valuta ili Forex Market predstavlja najveće necentralizovano tržište. Na Forex Market-u se trguje valutama i valutnim parovima što je postalo jedno od vodećih poslova u svetu zahvaljujući visokom stepenu profitabilnosti. Ono što je jedan od preduslova za funkcionisanje ovakvog tržišta je neophodna likvidnost valuta i free-floating sistem, odnosno, da svaka valuta ima slobodno plutajuće kretanje na tržištu, a prema zakonima tog tržišta.

Da bi jedna valuta bila interesantna za trgovanje ona mora posedovati određena svojstva, a prema tim svojstvima i svojim osobinama svaka valuta se kategoriše u određenu grupu valuta. Tako se prepoznaju najviše zastupljene valute u trgovanju na Forex Market-u poput američkog dolara, japanskog jena, evra, britanske funte, švajcarskog franka i kanadskog dolara. Navedene valute su poznate kao glavne valute, a prema obrazovanju valutnih parova koji su instrumenti trgovanja sve valute se svrstavaju u tri grupe – osnovne, brojene i tzv. cross currencies.

Osnovna valuta je prva valuta u valutnom paru i ona pokazuje koliko zapravo osnovna valuta vredi u odnosu prema drugoj valuti. Na Forex market-u američki dolar je „glavna „ valuta, ali sa izuzecima kada su u pitanju britanska funta, evro, australijski i novozelandski dolar, odnosno, u tim valutnim parovima američki dolar je druga, brojna valuta. Inače, brojna ili druga valuta u bilo kom valutnom paru se često naziva i pips valuta jer se njome izražava sav nerealizovani dobitak ili gubitak do okončanja trgovinske transakcije. Pri tom je pips najmanja jedinica cene za bilo koju valutu. Valutni parovi se uglavnom izražavanju sa pet cifara tj. četiri značajne decimale gde je jedan pips jednak najmanjoj promeni u pravo u četvrtoj decimali (0.0001). Značajni izuzetak ima valuta japanski jen u valutnom paru USD/JPY gde je ovaj odnos izražen u dve decimale. Cross-currencies predstavlja valutne parove u kojima nije prisutan američki dolar. Ova grupa valutnih parova je izložena većoj promeni cena obzirom na složenost njihove kombinacije, a postoje i podgrupe poput JPY-currencies gde spadaju EUR/JPY, GBP/JPY, USD/JPY i sl. Inače, formiranje valutnih parova vrši se na osnovu karakteristika i osnovnih osobina koje ima jedna, određena valuta.